Natuursteen aanrechtblad: de voor- en nadelen op een rij

Er lag deze week een brok graniet op mijn werkbank, ruw gezaagd, met de koele glans die alleen steen heeft. Een klant wilde het als aanrechtblad, maar twijfelde tussen graniet, marmer en composiet. Dat is een goede twijfel, want de keuze bepaalt hoe je blad zich de komende twintig jaar houdt. Ik werk zelf vooral in hout, maar een keuken op maat vraagt bijna altijd om een steenblad, dus ik heb ze alle drie zien slijten in de praktijk. In dit stuk zet ik de voor- en nadelen eerlijk op een rij.

Wat natuursteen eigenlijk is

Natuursteen is uit de aarde gezaagd: graniet en marmer zijn de bekendste. Elk blad is uniek in nerf en kleur, want het is echt gegroeid gesteente, geen print. Composiet (kwartscomposiet) is geen natuursteen maar een mengsel van gemalen kwarts en hars. Ik noem het hier toch, omdat het de grote concurrent van steen is en veel mensen ze door elkaar halen. Het verschil zit in de poriën, de hardheid en het onderhoud.

Graniet: hard en onverwoestbaar

Graniet is keihard, hittebestendig en krasvast. Je kunt er bijna een hete pan op zetten en met een mes overheen gaan zonder blijvende schade. Het nadeel: het is licht poreus, dus zonder impregneerlaag kan een rode wijnvlek of olie intrekken. Eens per jaar impregneren houdt het blad dicht. Kleur en tekening variëren sterk, van bijna zwart tot gespikkeld grijs.

Marmer: mooi maar kwetsbaar

Marmer is het mooiste van de drie, met die zachte adering die niemand namaakt. Maar het is zacht en kalkhoudend, dus citroensap, azijn en wijn bijten er letterlijk in en laten doffe plekken na (etsing). In een druk gebruikte keuken zie ik marmer bijna altijd binnen een jaar tekenen krijgen. Wil je het toch, kies het bewust: die vlekjes horen erbij en veel mensen vinden dat juist charmant.

Composiet: het gemak van weinig onderhoud

Composiet is niet poreus, dus je hoeft nooit te impregneren en vlekken trekken niet in. Het is krasvast en komt in strakke, egale kleuren. Het nadeel: minder hittebestendig dan graniet (een gloeiend hete pan kan de hars beschadigen) en het mist het levende karakter van echte steen. Voor wie gemak boven uniciteit stelt, is het vaak de verstandigste keuze.

Wat kost een stenen aanrechtblad

De prijs hangt af van de steensoort, de dikte en de afwerking van de randen en uitsparingen. Een richtlijn per strekkende meter, inclusief zagen en de uitsparing voor spoelbak en kookplaat, exclusief plaatsing:

• Graniet, 2 cm dik: 350 tot 600 euro per strekkende meter
• Marmer, 2 cm dik: 450 tot 900 euro per strekkende meter
• Kwartscomposiet, 2 cm dik: 400 tot 700 euro per strekkende meter
• Meerprijs voor 3 cm dikte of een verstek-rand (dikker ogend blad): 100 tot 250 euro per meter
• Impregneermiddel voor graniet of marmer: 20 tot 40 euro per fles, jaarlijks bijwerken

Eerlijk koopadvies: kies naar hoe je kookt

Ik verkoop je geen marmer als ik weet dat je dagelijks citroen perst en tomatensaus maakt. Kook je veel en fel en wil je nergens op letten, kies dan graniet of composiet. Sta je zelden in de keuken en valt de esthetiek je zwaarder dan een vlekje, dan mag marmer. Wil je nooit onderhoud, dan is composiet je vriend. En zit je krap in budget, dan is een goed geolied houten blad of zelfs een nette laminaat-oplossing een eerlijke, veel goedkopere keuze. Niet elk aanrecht hoeft van steen.

Laat het blad altijd inmeten en plaatsen door een steenzetter, niet zelf sjouwen: een blad van drie meter weegt makkelijk honderd kilo en breekt als je het verkeerd optilt. Zoek je een keukenmaker die de kast en het blad op elkaar afstemt, lees dan een keuken laten maken door een meubelmaker. Wil je juist voor hout gaan als werkblad, dan helpt houten blad: olie of lak je bij de afwerkingskeuze.

Een misser die ik ooit zag bij een klant: een prachtig wit marmeren blad, binnen een halfjaar vol doffe kringen omdat er nooit iets onder de glazen werd gezet. De steen was niet stuk, maar de glans was weg. Weet dus waar je aan begint. Steen is voor het leven, maar alleen als je de steensoort bij je gewoontes kiest.